[:de]IWRM-Zayandehrud[:en]IWRM-Zayandehrud[:fa]مدیریت یکپارچه منابع آب زاینده رود[:]
[:de]

Der Zayandeh Rud

Lebensader einer ganzen Region

Das Einzugsgebiet des Zayandeh Rud (Persisch für „Leben spendender Fluss“) ist eine der vielfältigsten Regionen Irans. Von den schneebedeckten Bergen des Zagros-Gebirges über weite Flussauen und Wüstengebiete bis zum Gavkhuni Salzsee bildet das Einzugsgebiet einen einzigartigen Lebensraum. Seit Jahrhunderten zieht der Fluss die Menschen an, und sein außergewöhnliches Ökosystem ist Heimat verschiedenster Tier- und Pflanzenarten. 
In den vergangenen 60 Jahren ist die Bevölkerung im Einzugsgebiet von weniger als einer auf mehr als vier Millionen angewachsen. Heute leben allein eine Million Menschen von der Landwirtschaft und bauen vorwiegend Weizen, Gerste und andere Grundnahrungsmittel an. Wichtige Stahl-, Öl- und Zementindustrien haben sich entlang des Flusses angesiedelt, die, zusammen mit zahlreichen kleineren Betrieben, mehr als 300.000 Menschen beschäftigen.
Chancen und Probleme des regionalen Wachstums
Das stetige Wachstum und die spürbaren Auswirkungen des Klimawandels haben ihren Tribut gefordert, was vor allem in zunehmenden Herausforderungen bei der Wasserbewirtschaftung deutlich wird. Während der Bedarf an Wasser steigt, schwinden die verfügbaren Wasserressourcen des Zayandeh Rud und mit ihnen die Lebensgrundlage der Bevölkerung und des gesamten Ökosystems. Die Temperaturen steigen, gleichzeitig sinken die jährlichen Niederschlagsmengen kontinuierlich.
Bis vor wenigen Jahren bestimmte der Fluss das Stadtbild von Isfahan, eine der zentralen Großstädte Irans mit UNESCO-Weltkulturerbe-Stätten. Seine historischen Brücken und kleinen Kanäle waren berühmte Touristenattraktionen und beliebte Orte der Erholung für Jung und Alt. Zahlreiche Vogelarten zogen zum Überwintern in die Region rund um den Gavkhuni- Salzsee und zeigten sich auch in der Stadt. Insbesondere für Flamingos bot der Salzsee ideale Lebensbedingungen. Aufgrund seiner Wichtigkeit für zahlreiche Zugvögel wurde der Salzsee als Schutzgebiet der UN Ramsar-Konvention ausgezeichnet.
Die Kluft zwischen Wasserbedarf und Wasserverfügbarkeit Im gleichen Maße, wie sich die Kluft zwischen Wasserverfügbarkeit und Wasserbedarf weiter vergrößert, wächst auch die Konkurrenz der einzelnen Wassernutzer um die knappe Ressource. Landwirte leiden unter der ständigen Unsicherheit und fragen sich: „Wann kommt die nächste Dürre? Werde ich genug Wasser für meine Felder haben? Werde ich meine Familie ernähren können?“ Auch die Wasserversorgung der Industrie, der Betriebe und der Haushalte ist gefährdet. Bis heute sind die industriellen Unternehmen im Einzugsgebiet von Frischwasserressourcen abhängig, die sie für verschiedenste Zwecke einsetzen, und mit anhaltendem Wirtschaftswachstum steigt folglich auch der Wasserbedarf. Nicht zuletzt ist der Zayandeh Rud die wichtigste Quelle für die Trinkwasserversorgung in der Region. Das Verschwinden des Leben spendenden Flusses ist eine Tragödie für die gesamte Region, nicht nur aus wirtschaftlicher Sicht, sondern vor allem aus sozialen, gesundheitlichen und ökologischen Gesichtspunkten. Diese Situation, die sich über Jahrzehnte entwickelt hat, wird jedoch nicht über Nacht gelöst werden können. Aber es lohnt sich, beharrlich alle Interessenvertreter und Betroffenen zu einer nachhaltigen Wasserbewirtschaftung zu ermuntern. Es gibt viele gute Beispiele für erfolgreiche Zusammenarbeit verschiedener Stakeholder, sogar über Grenzen hinweg, wie etwa die Internationale Kommission zum Schutz des Rheins.
Ein Konzept für eine nachhaltige und integrierte Bewirtschaftung des Zayandeh Rud ist dafür eine entscheidende Komponente. Die natürliche Schönheit der Region, ihre biologische Vielfalt und nicht zuletzt mehr als 4,3 Millionen können von wirksamen Maßnahmen profitieren. In dieser Hinsicht steht der Zayandeh Rud stellvertretend für die Misere der Menschen und der Umwelt, nicht nur im Iran, sondern auf der ganzen Welt in Regionen, die von trockenem Klima und Wassermangel beherrscht werden.
[:en]

The Zayandeh Rud

The Lifeblood of an Entire Region

The catchment of the Zayandeh Rud (Farsi for ‘life-giving river‘), is one of the most diverse regions in Iran: From the snow-covered Zagros Mountains, through wide floodplains and desert regions to the Gavkhuni Salt Lake, the catchment is a special habitat. For centuries the river has attracted people and the entire region is host to a uniquely diverse ecology.
During the last 60 years, the population in the catchment has grown from less a million to almost four million. Today, more than 1 million people live from the land producing wheat, barley and other staple food. Important steel, oil and cement industries have settled along the river which along with numerous smaller enterprises employ more than 300,000 people.
Chances and problems of regional growth
The steady growth of the region, coupled with the onset of climate change, have taken their respective tolls, leading to increasing water management challenges. While water demand rises, the Zayandeh Rud’s water resources decrease and with them the livelihood of people and important ecosystems dwindle. Temperatures have been rising constantly, while annual rainfall has been declining.
Up until a few years ago the river dominated the cityscape of Isfahan, one of the major cities in Iran with UNESCO World Heritage Sites. Its historical bridges and little canals were famous tourist attractions and places of recreation for young and old alike. Numerous species of birds migrate there for the winter in the region around the Gavkhuni Salt Lake and even ventured into the city centre. For flamingos the salt lake was an ideal habitat. Because of its importance for migratory birds the salt lake was acknowledged as a UN Ramsar Convention site.
The gap between water demand and water availability
As the gap between water availability and water demand grows the different water users increasingly compete for the scarce resource. Farmers, subject to uncertainty, ask themselves: “When will the next drought come? Will I have enough water for my fields? Will I be able to feed my family?” Industrial and drinking water supply is also under threat. Up until today, industrial enterprises in the catchment are still depending on fresh water resources for various purposes, and their demand is rising with steady industrial growth. Last not least, the Zayandeh Rud is the main supplier for drinking water in the region.
The diminishing of ‘the life-giving river’ is a tragedy for the entire region and not only for economic reasons but also from social, health and ecological perspectives. This situation that evolved over centuries, however, will not be solved overnight. But it is worthwhile to be tenacious in alluring all stakeholders for sustainable water management. There are many good examples for successful cooperation of different stakeholders even across borders, like the International Commission for the Protection of the Rhine. A concept for a sustainable and integrated management of Zayandeh Rud is a crucial component for this. The natural beauty of the region, its biodiversity and, not least, the more than 4.3 million people can profit from its effective measures.
[:fa]

زاینده‌رود

شاهرگ حیاتی فلات مرکزی ایران

حوضه زاینده‌رود (به معنایی زندگی‌بخش) یکی از مناطقی است که دارای پیچیدگی‌های فراوان می‌باشد. از بخش‌های کوهستانی پوشیده از برف زاگرس تا دشت‌های سیلابی پهناور و نواحی کویری تالاب نمکی گاوخونی، این حوضه دارای زیستگاهی خاص می‌باشد.

در طول قرون مختلف، زاینده‌رود نظر جوامع انسانی را به خود جلب کرده و از زیست‌بوم منحصر‌بفردی برخوردار می‌باشد. در طول 60 سال گذشته، جمعیت در حوضه آبخیز از کمتر از یک میلیون تا تقریباً 4 میلیون افزایش یافته است. امروزه، بیش از یک میلیون نفر در این منطقه از کشاورزی امرار معاش می‌نمایند. تولیدات کشاورزی شامل گندم و سایر غلات و دیگر محصولات از جمله بادام، پسته و زعفران صادراتی می‌باشد. صنایع مهم فولاد، پالایش نفت و سیمان در جوار زاینده‌رود قرار گرفته که به همراه صنایع کوچک‌تر در حدود 300 هزار نفر را به کار گمارده است.

فرصت‌ها و مشکلات رشد منطقه‌ای

رشد بی‌وقفه در منطقه، به همراه تغییرات اقلیمی تلاش‌ها برای فائق آمدن بر کمبودها و چالش‌های مدیریتی را کم‌اثر نموده است. همزمان با افزایش تقاضای آب، منابع آبی زاینده‌رود کاهش یافته و به همراه آن معاش مردم و اکوسیستم‌های مهم دچار کمبود شده‌اند. دما به طور پیوسته در حال افزایش است در صورتی‌که بارش سالانه در حال کاهش می‌باشد.

تا چند سال پیش دورنمای شهر به لحاظ وفور آب در زاینده‌رود جذاب و پل‌های تاریخی و مادی‌ها برای جلب گردشگران و اهالی از هر سن و سالی بسیار مناسب بود.گونه‌های مختلف پرندگان مهاجر که جهت سپری کردن زمستان به مناطق اطراف گاوخونی و حتی نواحی شهری می‌آمدند به ویژه فلامینگوها، همیشه حائز اهمیت بوده‌اند.

شکاف بین تقاضا و آب در دسترس

به تدریج که شکاف بین منابع و تقاضای آب بیشتر می‌شود، ذینفعان بخش آب به رقابتی فشرده‌تر می‌پردازند. کشاورزان به لحاظ عدم اطمینان از آینده از خود می‌پرسند: "خشکسالی بعدی کی از راه می‌رسد؟" آیا من برای کشاورزی آب کافی خواهم داشت؟ "آیا می‌توانم غذای خانواده‌ام را تأمین نمایم؟"

آب شرب و صنعت نیز در معرض تهدید قرار دارند. تا به امروز، شرکت‌های صنعتی در حوضه آبریز به منابع آبی شیرین برای اهداف گوناگون وابسته بوده‌اند و تقاضای آنها با افزایش رشد صنعتی رو به فزونی است. در مجموع زاینده‌رود تأمین‌کننده اصلی آب آشامیدنی در منطقه می‌باشد. نابودی رودخانه زاینده‌رود برای کل منطقه نه تنها از لحاظ اقتصادی بلکه از منظر اجتماعی، سلامتی و اکولوژیکی یک فاجعه محسوب می‌گردد. این شرایط در طول سالیان متمادی شکل گرفته است و یک شبه قابل حل نبوده، با این حال وجود عزمی راسخ در جذب تمام ذینفعان در مدیریت پایدار آب امری بسیار مهم می‌باشد. نمونه‌های بسیار خوبی برای همکاری موفقیت‌آمیز ذینفعان مختلف حتی در آن سوی مرزها، همانند کمیسیون بین‌المللی حفاظت از رودخانه راین وجود دارد.

لذا مدیریت یکپارچه و پایدار منابع آب در حوضه زاینده‌رود بسیار ضروری است. زیبایی طبیعی منطقه و تنوع زیستی آن و نیز 3/4 میلیون نفر جمعیت ساکن در منطقه از راهکارهای مؤثر ارائه شده بهره‌مند خواهند شد. زاینده‌رود نمونه بارزی از دغدغه‌های انسانی و زیست‌محیطی در ایران و نیز خاورمیانه بوده که با اقلیمی خشک و کمبود آب، دست به گریبان می‌باشد.

[:]